Triết Học Pháp Quyền

"...Nhân cách mà ý chí là trong pháp quyền trìu tượng, bây giờ ý chí lấy nó làm đối tượng của mình. Tính chủ quan vô hạn vì mình của sự tự do như vậy, cấu thành nguyên tắc của quan điểm đạo đức" (tr. 252, trích từ đoạn Bước quá độ từ pháp quyền đến đạo đức, Phần thứ nhất - Pháp quyền trìu tượng) Khó mà có thể phủ nhận hoàn toàn một sự thật. Vì kể cả sự thật gây thất vọng, nó vốn giúp hành động, lối sống của con người gần với một cuộc đời trọn vẹn thăng trầm. Nhất là khi tự thân chúng ta luôn ẩn chứa, trau dồi những nhân cách có tính nền tảng: hướng thiện, nhân ái, bao dung,... Đến một thời điểm nhất định, dù gặp chuyện thật vui hay thất bại, nhân cách của mỗi người góp phần vào một hành động lớn lao hơn. Đó là lúc ta tự có nhu cầuhình thành các nguyên tắc sống cho chính bản thân. Từng bước và chậm rãi, ta tiếp nhận những gì thuộc về nguyên tắc của pháp quyền. Ý hướng và khát vọng của cá nhân, nhờ sự thúc đẩy như vậy, trở nên sống động hơn. Như một quá trình tự lắng nghe trái tim, ý chí của cá nhân coi nhân cách như một đối tượng để gần gũi và gắn bó. Để đạt được thành quả trong một việc nào đó, con người cá nhân cũng tự thấy cần thêm các phẩm chất phù hợp với điều họ quan tâm: gia đình, thiên nhiên, hoa quả, con chữ, cỗ máy, tình yêu,... Có lúc chúng ta hay được bảo là cuộc đời mình phải như thế này, không được thế khác. Về cơ bản, ta có nguy cơ buộc phải thành kiểu người thuận với kì vọng mang tính mệnh lệnh. Điều đó trở nên bớt nguy kịch đối với tất cả. Vì khi bản thân còn rung cảm vui buồn, còn ý chí hướng thiện thì ta vẫn bảo lưu tinh thần vươn lên. Tự do, ở một phần nào đó, đã sinh ra. Trong lúc ta không ngừng khiến chính mình sống trưởng thành, bao dung. Ý chí chỉ trở nên sắc sảo và dạn dày, khi nó phát triển và không quên vun đắp cho nhân cách tự thân. Đối với cá nhân, đó là khoảnh khắc ta sản sinh nguyên tắc đạo đức cho riêng mình.