Sáo mèo Việt

Sáo Mèo hay còn được biết đến với cái tên khác đó là sáo H’Mông nhưng người H'Mông thì gọi nó là Trà Pùn Tứ. Tiếng sáo Mèo trầm ấm, thỉnh thoảng có những nốt nghe hơi rè tạo nên âm sắc rất đặc trưng, cái cảm giác lạ lẫm huyền bí âm u chốn rừng thiêng.. Giữa đêm khuya thanh vắng, hòa trong tiếng gió tiếng suối, tiếng côn trùng nỉ non, thỉnh thoảng tiếng vượn hú, tiếng mang tác, tiếng tắc kẻ chắt lưỡi .. chợt nghe tiếng sáo mèo đâu đó vọng về lúc khoan thai dìu dặt như lời thủ thỉ tâm tình, khi dập dồn rộn rã như reo vui mời gọi, bỗng chùng xuống chừng như đang trĩu nặng một nỗi nhớ thắt lòng .. Ai từng được nghe một lần âm điệu núi rừng da diết ấy chắc hẳn ko thể nào quên. Mặc dù có loại sáo Mèo nhỏ dành cho nữ, nhưng nói đến sáo Mèo là nói đến các chàng trai H'Mong. Các chàng trai đi đâu cũng dắt chiếc sáo bên người, để giải khuây và cũng để chinh phục các cô gái. Tục xưa người con trai phải biết thổi sáo, thổi khèn. Ưa cô nào thì đêm đêm tới trước nhà cô trổ tài - nghe cứ như bên Tây thời xa xưa với những bản serenata nhỉ. Nếu điệu sáo điệu khèn làm cô gái xao lòng, cô sẽ ra tiếp chuyện, rồi hẹn thề, tính chuyện bắt vợ. Nghe nói trai H'Mong mà ko biết thổi sáo thì đừng mong có vợ - ấy là nói chuyện hồi xưa, giờ thì nghe nói cũng đã thay đổi nhiều .. Một điều khá bất ngờ là người được tôn vinh Vua sáo Mèo lại là một người Kinh, Hà Nội gốc đó là NSND Lương Kim Vĩnh. Ông cũng là nghệ sỹ biểu diễn đầu tiên của vùng núi Tây Bắc sưu tầm, cải tiến cây sáo đa năng có thể cùng một lúc tấu lên nhiều âm thanh khác nhau của nhạc cụ dân tộc Mông, Dao, Dáy, Tày, Xa Phó… Thành công lớn nhất của ông chính là biểu diễn sáo Mông như một người nghệ sỹ dân tộc Mông thực thụ. Chính vì thế, từ 20 năm nay, người dân Lào Cai luôn trìu mến gọi NSND Lương Kim Vĩnh là “Vua sáo Mông”. NSND Lương Kim Vĩnh là tác giả và nghệ sỹ biểu diễn sáo Mông các bản nhạc nổi tiếng như “Đêm trăng bản Mèo”, “Lào Cai mùa Xuân”, “Mùa xuân gọi bạn”, “Chợ phiên Bắc Hà”… được phát nhiều lần trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài PT-TH Lào Cai.