Câu chuyện buổi đầu đến với cách mạng của cậu bé Nguyễn Văn Lâu, học trò lớp đệ lục A ở Quảng Hà, vùng ven sông Bồ bị quân Mỹ ngụy đánh chiếm. Từ chỗ có cảm tình với cách mạng, Lâu đã cùng bạn bè của mình là Hiệt, Bình sứt tham gia vào các hoạt động của đội Giải phóng quân Quảng Điền hoạt động bí mật. Các bạn còn cảm hóa được Lâu lác, vốn cầm đầu “băng” quậy phá ở trường nhưng lại là con bác Ngạc, một chiến sĩ cách mạng đang bị địch bắt. Cuối cùng, Lâu được chính thức công nhận là thiếu niên Giải phóng. Chính sự hồn nhiên cùng lòng yêu nước đã như một khúc hát mở đầu đưa các bạn thiếu nhi vùng tạm bị chiếm sông nước Trị - Thiên đến với cách mạng.
Khúc hát mở đầu đạt Giải B cuộc vận động sáng tác Văn học Nghệ thuật cho Thiếu nhi (1976 - 1978); Giải thưởng Ủy ban Thiếu niên Nhi đồng và Hội Nhà văn Việt Nam năm 1982.
Trích đoạn:
"Tôi mượn cái đèn pin của chị Măng, quàng chăn ra sau lưng nửa nằm nửa quỳ để soi xem bài hát. Ôi! Bài hát in đẹp quá! Giải phóng lập căn cứ trên rừng mà in được thế này thì phải nói là Sài Gòn cũng chịu thua. Tôi lẩm nhẩm đọc nốt nhạc, rồi cất tiếng khe khẽ:
"Vùng lên nhân dân miền Nam anh hùng."
...Sau này, tôi tham gia tổng công kích Tết Mậu Thân, rồi tôi buộc phải bỏ học, thoát ly lên rừng và cùng thằng Hiệt trở thành những chiến sĩ vận tải thuyền. Đấy là một câu chuyện dài về cuộc đời chiến đấu của tôi. Song tất cả quãng đời khói lửa ấy dường như đều bắt nguồn từ những ngày vỡ dạ của mình, mà tôi vừa kể lại."
