Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn

Một tuyển tập những tản văn đã được đăng báo cùng sự bổ sung của một số bài viết mới của tác giả Phạm Lữ Ân
Giọng văn đầy cảm xúc, lãng mạn với cách hành văn mượt mà, câu văn sắc sảo, hình ảnh nghệ thuật đậm chất trữ tình

Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn

Phạm Lữ Ân là cây bút quen thuộc với những bài cảm thức trên một tờ báo học trò. Điều đặc biệt nằm sau bút danh này là sự kết hợp của Đặng Nguyễn Đông Vy và Phạm Công Luận - hai tác giả tên tuổi và là một cặp vợ chồng. Tinh tế và từng trải, uyển chuyển và thâm sâu, hiếm khi có một điều đặc biệt như thế dành cho người trẻ - loay hoay định hình nhân cách và bối rối với những khoảng rỗng của chính mình. Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn là một tuyển tập những tản văn đã được đăng báo cùng sự bổ sung của một số bài viết mới, như một món quà tri ân tới độc giả trung thành, và làn gió văn học dành cho những người đọc mới.

Phạm Lữ Ân gửi gắm từ cái tên Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn, bởi cuộc sống chẳng vô cùng. Biết cái "hữu hạn" của tháng năm ta sẽ không hoài phí sống một cuộc đời vô định.

Hành trình qua bốn mươi bài viết là chặng đường khám phá về những khía cạnh cuộc sống. Mọi vật nảy nở từ cái "tôi", ta sẽ đi đến đâu nếu không biết mình là ai? Lắng nghe chính mình để hiểu về những giá trị độc nhất, cá tính không thể lặp lại, và khát vọng ẩn giấu. Biết mình, con người học cách nâng niu, trân trọng những báu vật như ước mơ - tài sản lớn nhất của thanh xuân với "Ta đã làm chi đời ta?" hay sự trong sáng của lòng bằng cách vun trồng "Một chùm hoa vô ưu" trong trí. Chỉ khi "Lắng nghe lời thì thầm của trái tim", ta mới nghe thấu cuộc đời.

Giọng văn đầy cảm xúc, lãng mạn với cách hành văn mượt mà, câu văn sắc sảo, hình ảnh nghệ thuật đậm chất trữ tình, cuốn sách mở cửa ngõ vào những trái tim, không chỉ là người trẻ, đang chờ đợi lời giải đáp về những trăn trở thường trực. Tác giả với người đọc thân thiết như bè bạn, tận tâm như cha mẹ, và thấu hiểu như mình với chính mình.

Tuổi trẻ đến cùng những rung động. Ngày tháng với nỗi buồn chớm nở và sự cô độc kéo theo những khoảng trống thôi thúc người mau chóng lấp đầy. Nhưng cùng với thời gian, trái xanh mới thành quả ngọt, rượu ngon thêm quý giá, một nhân cách chín muồi; ta giữ mình cho một tình yêu đích thực, "Chờ tình đến rồi hãy yêu"; và khi bước tới tình yêu, con người gắng tạo một niềm tin về thứ gì vĩnh cửu. Cụm từ "mãi mãi" là bảo chứng cho một mối tình sâu sắc hay sự ngộ nhận của lý trí? "Hãy nói yêu thôi, đừng nói yêu mãi mãi"- hiện tượng văn học trong 2 năm gần đây tạo cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn chương và điện ảnh, đem đến một góc nhìn mà trong đó người trẻ đã, đang và sẽ yêu hết mình, nhưng thấu hiểu rằng tình cảm cũng có thể đổi thay. Thông cảm với trái tim, con người tránh được không ít tổn thương sâu sắc.

Trong mối tương quan với gia đình và xã hội, "Ngược dòng nước mắt" hóa giải niềm tin "nước mắt chảy xuôi", cho những đứa con cơ hội được yêu thương ngược. Đồng tiền của lao động chân chính, dù trong một xã hội vật chất vẫn đáng được nâng niu; "Tiền tài như phấn thổ?" khai mở ý nghĩa đích thực của câu nói cổ xưa, rằng tiền bạc, hay những giá trị tạo dựng từ tiền bạc như bụi đất, dễ phôi phai, chứ không dơ bẩn; từ chính đôi tay và tâm hồn người, những giá trị ấy hóa lâu bền. Và cũng như của cải, thời vận quay vòng, "Còn thời cưỡi ngựa bắn cung" soi chiếu vào sự thành bại để con người sống trong đời an nhiên, thanh thản, không đắm đuối theo những sân si.

Có hai khía cạnh rất đáng lưu tâm trong giá trị của cuốn sách. Tác phẩm, vượt qua định nghĩa thông thường về một cuốn tản văn, đã trở thành cẩm nang, thành chỉ dẫn, thành sự khai mở cho những giấc mơ, khao khát, khép miệng những vết thương của độ tuổi mà da lòng còn mỏng mảnh. Tuổi trẻ bối rối nên người trẻ cần xoa dịu, dẫn đường. Không kém phần quan trọng, đó là cách thức chuyển tải thông điệp. Những chiêm nghiệm về cuộc đời khi lạ khi quen; nhưng tất cả đã được cảm, được viết với cái nhìn độ lượng, thấu tình. Những trăn trở cũ khiến ta bồi hồi, và những điều mới mẻ khiến ta rung động. Không quay cuồng trong những chân trời xa lạ, cảm thức, là cách tác giả dịu dàng chạm vào những nỗi đau cũ, những vấn đề quen thuộc, với sự thấu hiểu đến ngạc nhiên.

Trước hết, điều hấp dẫn nhất ở sách chính là chất triết luận - chiếc chìa khóa mở cánh cửa suy tư cho những bạn đang tuổi "mực tím". Khi nỗi hoang mang về sự rộng lớn của thế giới vây bủa bạn, khi sự cô đơn giày vò bạn, khi thất tình, khi oán trách cuộc sống… bạn đều có thể mở cuốn sách này ra để đối diện với những câu hỏi của lòng mình.

Với ý nghĩa như thế, cuốn sách như một người bạn lớn đầy hiểu biết, bao dung. Những trải nghiệm trong đó được kết tinh từ chính cuộc sống, tuổi trẻ của đôi vợ chồng gắn bó với nghề viết lách. Những chia sẻ qua trang viết của họ giúp giải đáp cho người trẻ phần nào đó chút cảm nhận, suy tư để vén bức màn của điều vô hình, trừu tượng, đến gần với điều thân thiết giản đơn hơn về cuộc sống

Trong bài Ai qua bao chốn xa, có người bạn trẻ mang nỗi buồn vô hạn khi viết một câu lên forum: "Bình yên - là khi được ra khỏi nhà". Có thể đó cũng là cảm giác đau khổ, bất lực của rất nhiều bạn tuổi teen: gia đình không đủ ấm áp, bình yên cho ta nương tựa. Nhưng hãy thử nhìn vấn đề theo một cách khác: "Bạn của tôi ơi, sự bình yên của nhà không phải là điều có sẵn. Nhà là phần cứng, còn sự bình yên, hạnh phúc, niềm vui là phần mềm". Cho nên: "Nếu ta thật mong muốn mái nhà thân yêu của ta có được sự bình yên… thì ta phải tham gia vào quá trình thiết lập đó. Bằng một nụ cười xoa dịu, bằng một câu nói vị tha, bằng sự thương yêu nhẫn nhịn… Dù gì đi nữa cũng không phải bằng sự buông xuôi".

Trong bài Khoảnh khắc nào thơ dại bỏ ta đi, tác giả trò chuyện với ta về vấn đề sex tuổi mới lớn. Khoảnh khắc nào là hoàn hảo để ta xa lìa thời thơ dại? Người thì cho rằng chỉ có đáp án duy nhất, tối thượng là đêm tân hôn. Người thì nghĩ chỉ cần bước qua "tuổi trẻ em" và đủ hiểu biết để ngăn ngừa việc cho ra đời một đứa trẻ ngoài ý muốn là có thể sẵn sàng… Nhưng tác giả cho rằng cả hai đáp án đều có gì đó không ổn. "Nếu bạn muốn nghe, thì tôi sẽ nói cho bạn điều tôi thực sự nghĩ. Đó là "khi nào"; không quan trọng bằng "với ai";… Nếu chỉ không đúng thời điểm, có thể người ta sẽ nuối tiếc. Nhưng không hối tiếc. Trái lại, nếu không đúng người, thì ở bất cứ thời điểm nào người ta cũng sẽ hối tiếc".

Một điểm nữa khiến cho cuốn sách bé nhỏ này ở lại trong lòng ta lâu đến thế là sự chân thành. Cách cảm nhận, giải thích đời sống ở đây đầy tỉnh thức nhưng gần gũi.

Đọc bài Những mảnh ký ức cuối năm… ta có thể rưng rưng nghĩ đến mùi của những cọng rau ngày thơ bé, màu của hàng rào bông bụt đỏ, những trái táo gai chua và xanh, hoặc dư vị của một mối tình thơ dại… Đó là những ký ức mà thường chỉ vào mấy ngày cuối năm ta mới có thời gian hồi nhớ. Dăm khoảnh khắc ngắn ngủi ấy cũng đủ xoa dịu ta, chữa lành những vết thương cho ta, giúp ta đủ sức mạnh bước tiếp trên đường đời.

Trong bài Yêu hơn một người? tác giả chia sẻ về tấm thiệp mua tặng vợ nhân kỷ niệm 5 năm ngày cưới: Một cánh chim tung gió trên trời, một con cá kiếm dưới biển, cả hai lao vào nhau, chim trời hóa thành cánh buồm, cá nước hóa thành thân thuyền, trước mặt là biển rộng. Phải là một người đang yêu (trong hôn nhân) rất sâu mới thấm thía được ý nghĩa trong hình ảnh ví von này. Tình yêu "không chỉ là gặp gỡ và đồng hành", "cũng không phải là sự tận hiến từ một phía". Tình yêu là một quá trình kết hợp và hóa thân cùng nhau - đôi khi trong quá trình ấy ta phải chấp nhận những trải nghiệm đau đớn.

Còn một yếu tố vô hình khác khiến cho cuốn sách này giữ một vị trí trong lòng độc giả suốt hai năm qua (và có thể là nhiều năm sau nữa): đó chính là vẻ đẹp vừa trong sáng vừa ấm áp, dịu dàng toát ra từ những câu văn. Một ngày nào đó trong đời, ta sẽ nhớ lại và thổn thức với những dòng chữ đã ghìm sâu vào nơi nào đó trong tim ta: "Nếu biết trăm năm là hữu hạn, cớ gì ta không sống thật sâu", "Hãy nói yêu thôi, đừng nói yêu mãi mãi"…

Khi gấp trang cuối của cuốn sách này lại, có thể bạn sẽ đơn giản chỉ mỉm cười, hít một hơi thật sâu, cảm nhận sự bình an lan tỏa trong từng tế bào. Cũng có thể bạn sẽ khóc.

"Nếu vẫn biết trăm năm là hữu hạn, cớ sao mình không sống thật sâu"?

Giới thiệu tác giả:

Phạm Lữ Ân là bút danh chung của hai tác giả đồng thời là một cặp vợ chồng được rất nhiều bạn đọc trẻ yêu mến: Đặng Nguyễn Đông Vy và Phạm Công Luận. Tác giả Đông Vy được biết đến qua: Hãy tìm tôi giữa cánh đồng (sáng tác); Làm ơn hãy để con yên (biên dịch), còn Phạm Công Luận lại ghi dấu ấn với: Những lối về ấu thơ; Chú bé Thất Sơn; Đường Phượng Bay; Những sắc màu Nhật Bản (viết chung với Asako Kato)...

Chỉ xuất hiện vỏn vẹn trong hơn bốn mươi bài viết trên chuyên mục Cảm thức của Bán nguyệt san 2! (số Chuyên đề của báo Sinh Viên Việt Nam), Phạm Lữ Ân là một tác giả đã âm thầm tạo nên hiện tượng đặc biệt trong văn hoá đọc của giới trẻ Việt nam hiện nay. Các bài viết của Phạm Lữ Ân được đăng tải, trích dẫn rất nhiều lần trên các trang web, trên blog cá nhân, đươc đọc trên youtube, thành cảm hứng cho sáng tác ca khúc và cả kịch bản phim với những lời bình ưu ái. Một số bài viết tiêu biểu: Hãy nói yêu thôi, đừng nói yêu mãi mãi; Nếu biết trăm năm là hữu hạn; Dư vị từ những tình bạn nhạt nhòa, Còn thời cưỡi ngựa bắn cung; Như chờ tình đến rồi hãy yêu…

Giá Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn mới nhất

1. Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn (Tái Bản 2020 - Lần Thứ 26) bán tại Tiki giá 80.300₫
2. Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn (Tái Bản 2020 - Lần Thứ 26) bán tại Lazada giá 87.200₫
3. Sách - Nếu biết trăm năm là hữu hạn bán tại Shopee giá 92.650₫
4. Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn... (Bìa Mềm) - Tái Bản 2020 bán tại Vinabook giá 98.000₫
5. Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn (Tái Bản 2020) bán tại Bookbuy giá 92.500₫
6. Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn (Bản đặc biệt - Tái bản năm 2019) (Bìa mềm) bán tại Phương Nam Book giá 170.100₫
7. Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn (Tái Bản 2018) (Bìa Cứng) bán tại FAHASA giá 236.550₫