Khái Thuật Phật Giáo Ấn Độ

Thứ nhất, trước đây người ta chỉ hiểu Phật giáo Ấn Độ chỉ là những thuyết được lưu truyền của Phật giáo truyền thống, qua kinh điển ghi chép lại là nền tảng cơ bản quan trọng duy nhất nhưng đối với tình hình Ấn Độ và bối cảnh nơi mà Phật giáo sinh ra thì trên căn bản mọi người không coi trọng. Đây thực là một vấn đề cực kỳ nguy hiểm khi tìm hiểu về diện mạo Phật giáo Ẩn Độ. Bởi lẽ, sự hiểu biết có tính nghiêng lệch không những dẫn đến nhận thức sai lầm mà còn làm cho tín đồ Phật giáo chìm mãi trong hố thẳm mê mang. Một tôn giáo vừa hoành tráng vừa có đầy đủ tính đúng đắn như Phật giáo mà bị người ta hiểu nhầm và tín chúng mờ mịt thì thừ hỏi sẽ có ảnh hưởng không tốt cho lịch sừ nhân loại đến cở nào?

Thứ hai, những chữ nghĩa được thu vào trong cuốn sách đại khái được phân chia thành hai phần: Một là, từ bối cảnh lịch sử văn hóa Ấn Độ nói chung về Phật giáo; Hai là, từ tư tưởng của chính bản thân đạo Phật để hiểu về Phật giáo. Đây là cuốn sách có nội dung tưcmg đối rộng, nên gọi là “Khái thuật'’, vấn để chủ yếu là nằm ở tình hình nhìn nhận đánh giáchung và hiện tượng được sản sinh trong lịch sử. Xét về lĩnh vực giáo lý thì nội dung cuốn sách này chưa chuyên sâu vì chuyên tập có liên quan đến Phật giáo Ấn Độ có đến 8 cuốn. Nếu đưa thêm những giáo nghĩa khác vào chuyên tập có liên quan đến Ấn Độ thì bộ Tùng san này sẽ có hơn một nửa là tác phẩm bao gồm các vấn đề về Phật giáo Ấn Độ, như chuyên tập viết về Duy thức, cho đến việc nghiên cứu các vấn đề căn bản như Câu-xá, Nhân đều là vấn đề có liên quan đến Ấn Độ. Vì vậy, về phương diện giáo lý và nghĩa lý thì phần lớn được lược bớt hoặc chỉ đề cập đến phần nhỏ nào đó trong nội dung cùa cuốn sách này. Song, nhìn từ bối cảnh sản sinh và quá trình hình thành phát triển cùa Phật giáo Ấn Độ thì trách nhiệm cuốn sách này đã trinh bày tường tận và đưa vào tương đối đầy đù. Nếu đọc cuốn sách này cùng với cuốn “Sử luận Phật giáo Ấn Độ” thì đương nhiên độc già sẽ có cái nhìn toàn diện và thâm thuý hơn.