Hodico - sách Ai Làm Đau Tiếng Việt

Tiến sĩ ngôn ngữ Hồ Xuân Mai ra sách "Ai làm đau tiếng Việt?", bàn các lỗi phổ biến khiến tiếng Việt mất sự trong sáng.

Tác giả quan niệm quy luật của tiếp xúc ngôn ngữ là vay mượn. Kết quả của tiếp xúc là sự thay đổi bên trong của mỗi ngôn ngữ. Sự thay đổi dễ thấy nhất là ngữ âm và từ vựng. Yếu tố ngữ pháp chậm thay đổi nhất. Trong hệ thống từ vựng tiếng Việt, hơn hai phần ba là từ vay mượn, là kết quả của tiếp xúc giữa tiếng Việt với các ngôn ngữ như tiếng Hán, tiếng Pháp, tiếng Khmer... "Nếu không có sự vay mượn này, tiếng Việt sẽ không phong phú và trong sáng như hôm nay", ông viết.

Tuy nhiên trong vài chục năm qua, theo quan sát của tác giả, nhiều phương tiện thông tin đại chúng viết, nói và viết sai tiếng Việt nhưng hiếm cơ quan chức năng nào lên tiếng, cái sai cứ thế lan truyền trong cộng đồng. Nếu đến cả những cơ quan có chức năng bảo vệ, phát triển và truyền bá ngôn ngữ mà sai, hậu quả về sau sẽ thật khôn lường. Chính vì thế, theo ông, nên có luật ngôn ngữ để bảo vệ, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. "Cần sớm có một giải pháp về tiếng Việt, cụ thể là lập pháp ngôn ngữ. Chừng nào còn buông lỏng tiếng Việt, không ai kiểm soát, cái sai trong sử dụng tiếng Việt còn tồn tại", ông viết.

"Lúc đầu, tôi đặt tên quyển sách này là "Ai ám sát tiếng Việt?", sau thấy nó dữ dội quá nên đổi thành "Ai giết tiếng Việt?". Nhưng rồi thấy cũng không ổn. Mục đích của chúng tôi là cung cấp cho bạn đọc những suy nghĩ về cái sai trong sử dụng tiếng Việt hiện nay và cách khắc phục nó. Như vậy, đối tượng của quyển sách sẽ rất rộng. Với những người làm công tác chuyên môn sâu thì đặt tên như trên không ảnh hưởng gì nhưng với trẻ em thì những từ ngữ như vậy không hay lắm. Cho nên, tôi quyết định chọn một cái tên nghe nhẹ hơn, yêu thương hơn là "Ai làm đau tiếng Việt?"

Chúng tôi không trình bày theo chuyên mục nhằm giảm tính hàn lâm của quyển sách. Do đó, bạn đọc sẽ cảm thấy nội dung của quyển sách rất đời thường, gần gũi, thậm chí là có mình trong đó. Mỗi bài - tạm gọi vậy - chúng tôi nêu ra thực trạng và nguyên nhân của nó. Cuối cùng là cách sửa, cách khắc phục. Chỉ nên xem đây là những bài tập về tiếng Việt - những bài thực hành về tiếng Việt thôi. Chúng tôi cố gắng trình bày nội dung của mỗi bài và của toàn quyển sách bằng những từ ngữ đơn nghĩa nhất để những em học sinh dễ hiểu, dễ khắc phục, còn người lớn, những người làm công tác chuyên môn thì vẫn có thể sử dụng như một tài liệu khoa học về ngôn ngữ, cụ thể là tiếng Việt" (Tác giả - Hồ Xuân Mai)