"Gói 20 Hạt " Hạt giống Cây Bình Bát Dây

Dây mảnh bát

Tên tiếng Việt: Mảnh bát, Hoa bát, dây bình bát, dưa dại, rau mảnh bát

Tên khoa học: Coccinia cordifolia (L.) Cogn.

Họ: Cucurbitaceae (Bầu bí)

Công dụng: Đậu mùa (Lá sắc uống). Mụn nhọt, ghẻ (cả cây gĩa đắp). Tẩy giun sán (Hạt).

Mô tả cây

Cây thảo nhẵn và mảnh, mọc leo cao, đôi khi dài tới 5m hay hơn. Lá hình 5 thuỳ hình tam giác, có mũi nhọn cứng; tua cuốn đơn. Hoa đực và hoa cái giống nhau, mọc đơn độc hay xếp hai cái một ở nách lá, có cuống dài 2cm. Quả hình trứng ngược hoặc thuôn, dài 5cm, rộng 2,5cm, khi chín có màu đỏ và thịt quả đỏ chứa nhiều hạt.

Mùa hoa: tháng 10, mùa quả: tháng 12

Phân bố, sinh thái

Loài phân bố ở ẤnÐộ, Nam Trung Quốc, Việt Nam, Malaixia… Mọc hoang trên nương rẫy, ở rào, lùm bụi từ vùng thấp tới vùng cao 1500m khắp nước ta.

Cây ưa ẩm, ưa sáng và thường mọc lẫn trong các lùm bụi quanh làng, ven rừng, bờ nương rẫy, nhất là những nơi gần nguồn nước. Dây mảnh bát có thể trồng được bằng hạt. Có thể thu hái các bộ phận của cây quanh năm.

Bộ phận dùng

Lá, rễ và toàn cây. Hạt lấy ở quả chín, dùng tươi hoặc phơi, sấy khô.

Thành phần hoá học

Cây chứa enzym hormon và vết của alcaloid. Dịch lá chứa một một amylase. Rễ chứa acetat lupeol và aceta B-amyril và B-sitosterod. Quả non (của thứ cây đắng) chứa lypeol, B-amyrin và cả cucurbitacin B-glucosid.

Tính vị, công năng

Vỏ và rễ có tác dụng xổ, rễ hạ nhiệt; lá hạ nhiệt, dùng ngoài chống ngứa, tiêu viêm, quả trị đái đường.

Công dụng

Lá non và quả dùng làm rau ăn.

Ở ẤnÐộ dịch lá và rễ dùngtrị bệnh đái đường.

Ở Campuchia người ta dùng dịch chiết từ thân cây để trịbệnh đau giác mạc.

Ở ẤnÐộ người ta dùng cả cây để làm thuốc trị bệnh lậu. Lá dùng đắp ở ngoài da trịphát ban da, trịghẻ lở, mụn nhọt, các vết thương và các vết cắn của rắn rết.

Ở Inđônêxia, người ta còn dùng cây làm thuốctrị bệnh đậu mùa, đau dạ dày và ruột.

Dân gian dùng củ ngâmrượu bóp chữasưng đau hay các khớp bị viêm; có người dùng dây. Lá mảnh bát phối hợp với Bùm sụm, Cỏ mầm trầu, Dền gai, mỗi thứ một nắm sắc uống đểtrị huyết áp.