cây giống cây phật thủ

Danh pháp 3 phần: Citrus medica var. sarcodactylus

Họ phụ: cam quýt (Auntoideae)

Chi phụ: cam quýt chanh bưởi (Citrus

Loài: chanh yên (Medica)

Phật thủ nguyên sản ở vùng ấn Độ nhiệt đới châu Á. Nếu được tỉa cành, hái ngọn, chăm sóc Phật thủ sẽ thành một loại quả cảnh xanh đẹp. Cây Phật thủ yêu cầu nhiệt độ khá cao, ánh sáng đầy đủ, thông gió, đất hơi chua pha cát nhiều bùn.

Ý nghĩa tâm linh của quả Phật thủ

Đối với người Á Đông, quả Phật thủ tượng trưng cho sự may mắn, cát tường, là lễ vật quý báu và linh thiêng để cúng dâng Phật, gia tiên, thần thánh trong những dịp lễ Tết.

Trái Phật thủ có hình dáng độc đáo, kì lạ mà không ở một loại quả nào có được. Phật thủ giống như một bàn tay với rất nhiều ngón tay thuôn dài và vì vậy được ví như bàn tay của Phật. Theo truyền thuyết Trung Quốc xưa, quả Phật thủ là hiện thân của bàn tay công chúa Diệu Thiện, con gái của vua Diệu Trang Vương. Công chúa đã dùng chính hai con mắt và hai cánh tay của mình để làm thuốc chữa bệnh cho vua cha. Về sau trong nồi thuốc còn sót lại một bàn tay của công chúa, thái y liền mang ra vườn và từ bàn tay đó mọc lên cây Phật thủ.

Quả Phật thủ có màu vàng ngà, mùi hương thơm ngát và luôn được bày trang trọng ở giữa mâm ngũ quả như hội tụ mọi tinh hoa, phước lành đem lại nhiều điều may mắn đến cho mọi người.

Mô tả sơ bộ về cây Phật thủ

- Thân, cành: Cây Phật thủ thuộc loại thân gỗ, dạng bán bụi; cây cao khoảng 1 - 2,5m, phân cành nhiều, cành mềm, mọc ngang là trên mặt đất, từ gốc đến ngọn; trên thân có nhiều gai ngắn, nhọn.

- Rễ: Phật thủ có bộ rễ chùm, rễ chỉ ăn sâu từ 40-50cm, vì vậy khi chọn đất trồng chú ý chọn loại đất cát pha giàu dinh dưỡng, khả năng thoát nước tốt.

- Lá: Lá Phật thủ hình trứng hay hình O-van to trung bình (khoảng 5 - 10cm), mép lá có nhiều răng cưa nhỏ, không có eo lá; Lá non có màu tím hồng (màu của sắc tố antoxian ); mặt phiến lá có nhiều túi tinh dầu nhỏ, có mùi thơm đặc trưng.

Phật thủ dễ bị rụng lá, nếu sớm rụng hơn một nửa, sẽ gây ảnh hưởng rõ rệt đến tác dụng quang hợp, ảnh hưởng đến ra hoa kết quả, giữ được lá là giữ được quả.

Biện pháp giữ lá là phải kịp thời tỉa bớt chồi ngọn; chồi mùa thu chỉ để lại một ít ngọn để năm sau cho quả, còn lại phải cắt hết.

Hàng năm tháng 3 Phật thủ bắt đầu ra hoa, đậu quả vào mùa thu. Nói chung tháng 3 - 4 Phật thủ ra hoa đực rất ít quả, nếu để lấy quả đợt này, quả sẽ kém, méo mó. Hoa tháng 5 mặc dù nhiều những vẫn là hoa đực, tỷ lệ cho quả không cao, quả nhỏ, chín sớm dễ rụng; tháng 6 - 7 hoa thưa, nhưng hoa cái nhiều, tỷ lệ cho quả cao, Phật thủ to, bóng, màu đẹp. Trước lập thu hoa không nhiều nhưng tỷ lê hoa cao, quả to. Sau lập thu do thời gian sinh trưởng dài, dáng quả xấu. Từ đó ta có thể thấy thời kỳ giữ hoa lấy quả nên vào tháng 6 đến lập thu là tốt nhất.

- Trái (quả): Quả Phật thủ có hình tay phật, có thể có từ 11- 22 “ngón”, là những tâm bì, hay còn gọi là tử phòng - là những múi quả ở các loài cam quýt khác. Có giống “các ngón” bố trí giống hình tay phật xòe ra, có giống có hình bàn tay phật nắm lại. Quả Phật thủ có thể to như quả bưởi, nhưng cũng có giống nhiều quả thì quả nhỏ giống như hình bàn tay vàng của tượng phật. Ruột quả Phật thủ không có múi, và thịt quả chỉ chứa đầy một chất trắng xốp gọi là Albedor, thành phần gồm nước, đường, vitamin và các chất khoáng. Trái khi nhỏ có màu xanh đậm, trái trưởng thành màu vàng chanh, khi chín có màu vàng tươi, vỏ dày có chứa nhiều túi dầu tinh thơm và dễ bảo quản.

Hoa trái ra vào mùa xuân là chính vụ và trái chín vào cuối mùa hè, từ khi đậu trái đến khi chín khoảng 4~5 tháng. Ngoài ra vụ nghịch là làm cây ra hoa dịp tháng 6 hoặc tháng 7 và chín vào dịp cuối năm. Với vụ thuận mùa xuân trái thường có ngón tay dài, ngón to và thưa ngón hơn khác với vụ nghịch trái thường nhiều ngón, ngón nhỏ có hình dạng giống như một bông hoa cúc. Nhưng nếu cho ra hoa quá muộn, vỏ quả có thể vẫn còn màu xanh khi tết đến xuân về. Vỏ quả cũng có thể xẫm màu hơn nếu ra hoa kết quả vào vụ xuận sớm. Tùy theo từng vùng miền mà có thể điều khiển cho ra hoa và đậu quả vào một thời điểm thích hợp trong năm.