Cá tép dầu đặc sản Hồ Ba Bể

Dân dã mà ngon như cá nướng hồ Ba Bể Cá dùng để nướng là loại cá mương to cỡ hai ngón tay đổ xuống. Cá khi ăn ngọt mà xương lại giòn nên nhai được cả xương. Hồ Ba Bể thuộc xã Nam Mẫu, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn, cách Hà Nội 230 km. Người dân địa phương gọi Ba Bể là Slam Pé, nghĩa là ba hồ. Tên gọi này xuất phát từ việc hồ là nơi tụ lưu của 3 nhánh sông Pé Lầm, Pé Lù và Pé Lèng. Người dân nơi đây thường chèo thuyền độc mộc đi đánh cá, tuy nhiên  những chiếc thuyền độc mộc bằng gỗ không còn nữa mà được thay bằng thuyền độc mộc sắt.  Đến sáng sớm những thuyền cá đã về bến. Khi đó, số cá đánh được trong một ngày sẽ được phân loại. Cá to mang bán, còn thứ cá dùng để làm cá nướng là cá Mương. Con cá lớn hết cỡ chỉ bằng ba ngón tay người lớn, mình thuôn dẹt, có chỉ vàng chạy dọc sống lưng. Nhưng cá Mương để làm cá nướng ngon thì lại là những con cá nhỏ chừng cỡ hai ngón tay đổ xuống, lúc đó cá còn non, thịt ngọt, nướng lên xương dăm cũng giòn theo, nhai được cả xương. Cá trắm hồ vị ngọt ngon và chắc thịt. Cá Mương sau khi đã được bỏ ruột và rửa sạch liền được người dân mang phơi nắng. Cá đánh bắt từ hồ về được bỏ ruột rồi rửa sạch, phơi khô. Người dân nơi đây thường phơi cá dọc con đường ven hồ. Cá phơi đủ nắng sẽ được bỏ túi nilon bán theo cân hoặc kẹp thanh tre bán lẻ. Mỗi kẹp tre kẹp từ 4 tới 5 con nếu là cá to, còn cá nhỏ thì kẹp từ 6 tới 8 con. Những chậu than hoa được ủ âm ỉ, từng kẹp cá khô được sắp bên cạnh. Khi có khách tới thì chủ quán mới mang cá ra nướng trên bếp than. Cứ để nguyên kẹp cá mà nướng, cá phơi khô xong rất nhanh chín nên chỉ cần nướng sơ qua, nướng hơi quá tay một chút là cá sẽ bị khô xác, mất đi vị ngọt. Ngồi bên bờ hồ Ba Bể, nhâm nhi cá nướng với tương ớt cay xé cùng bạn bè sau một vòng thuyền quanh hồ thì thật là thích thú.