BỘ 9 ĐỒNG XU TRIỀU NGUYỄN

Tiền tệ Việt Nam thời Nguyễn

phản ánh những vấn đề liên quan tới tiền tệ lưu thông thời nhà Nguyễn độc lập (1802-1884) và những đồng tiền donhà Nguyễn phát hành trong thời kỳ Pháp thuộc lịch sử Việt Nam.Từ thời

Đồng Khánh, thực dân Pháp đã phát hành những đồng tiền Đông Dương gồm các loại như tiền giấy và tiền kim loại với nhiều mệnh giá được lưu thông rộng rãi hơn tiền do triều đình phát hành rất nhiều.

So với các triều đại trước, tiền tệnhà Nguyễnrất phong phú. Nhờ sự phát triển của thương mại, kinh tế hàng hóa trong nước sôi động. Ngoài những đồng tiền căn bản là tiền đồng và tiền kẽm, còn có cả vàng và bạc dùng trong lưu thông. Nhà Nguyễn không đủ nguyên liệu làm tiền đồng lưu thông trên toàn quốc nên phải phát hành cả tiền kẽm làm đồng tiền cơ bản[1].

Việc đúc tiền đượcGia Longgiao cho thương nhân ngườiTrung Quốcthực hiện và trả công cho họ[2].

Sau khi đúc xong, tỷ giá đổi giữa tiền đồng và tiền kẽm qua các đời là[3]:

1. Từ thời Gia Longn thời Thiệu Trị: 1 tiền đồng = 1,2 đến 1,3 tiền kẽm
2. Từ thời Tự Đức: 1 tiền đồng = 1,3 đến 1,4 tiền kẽm

Càng về sau, tỷ giá giữa hai đồng tiền càng cách biệt và triểu đình không kiểm soát nổi vì các nguyên nhân sau[2]:

1. Cảnh giặc giã đói kém trong nước
2. Người Pháp vào gây chiến dẫn đến loạn lạc đói kém
3. Nạn đúc trộm tiền trong nước
4. Nạn đúc trộm tiền kém phẩm chất của các thương nhânTrung Quốc: họ mua tiền đồng của Việt Nam về Trung Quốc, pha trộn thêm tạp chất rồi đúc tiền kém chất lượng, mang trở lại Việt Nam tiêu dùng lẫn lộn

Giá trị đồng tiền giảm sút khiến kinh tế trong nước bị suy thoái.