Xưa nay đồng bào Thái ở Tây Bắc sử dụng hạt Dổi làm gia vị chấm, và gia vị ướp các món ăn cổ truyền như thịt Bò/Trâu/Lợn khô, hoặc các món như Lạp Xưởng!
Ngoài ra có khá nhiều món cực kì hợp với Hạt Dổi, ví như món canh Măng Pửng (Dùng đọt non của Măng Giang, cắt khúc, ngâm nước tro nhạt trong vòng 3 ngày rồi đem nấu với xương Bò).
Hạt Dổi khi phơi khô đã có mùi thơm quyến rũ rồi, nhưng phải nướng lên (chả ai Rang hạt Dổi cả), nướng trên than hồng nhanh tay, hạt Dổi Rừng xịn sẽ nở căng ra, mùi thơm bốc lên ngào ngạt! Rồi mới đem giã nhỏ ra để sử dụng.
CÁCH SỬ DỤNG HẠT DỔI
Mỗi lần sử dụng hạt Dổi, chỉ cần 2, hoặc 3 hạt thôi, (đừng cho nhiều quá sẽ bị đắng, khét).
Đầu tiên ta nướng cho hạt Dổi thơm lừng, rồi giã nhỏ. Thông thường có các cách sử dụng như sau:
+ PHA THỨC CHẤM:
Đặc biệt hợp để chấm các món luộc như Thịt Lợn, Lòng, Dồi và các loại gia cầm luộc.
- Hạt Dổi + Muối Trắng: Hạt Dổi nướng, giã nhỏ, trộn cùng với muối trắng (ta có thể rang muối cho khô, hơi vàng để tạo vị ngon hơn.
- Hạt Dổi + Bột Canh + Ớt tươi + Mắc Khén: Đây là cách pha nước chấm rất phổ biến của bà con đồng bào Thái Trắng, tất cả trộn đều trong 1 bát nhỏ, mùi thơm của hạt Dổi lẫn với mùi thơm của hạt Mắc Khén, lại thêm vị cay của ớt làm cho món chấm này thực sự quyến rũ.
+ TẨM ƯỚP
- Nướng Thịt, kết hợp giữa Hạt Dổi & Mắc Khén để tẩm ướp Thịt trong vòng 15 phút trước khi đem nướng. Mùi thơm đặc biệt hấp dẫn, nếu trong trường hợp không có hạt Dổi, thì có thể sử dụng Mắc khén. Nhưng không ai sử dụng riêng Hạt Dổi để tẩm ướp thịt cả, phải kết hợp giữa Hạt Dổi + Mắc Khén.
- Làm thịt khô & Lạp Xường: Hay nôm na gọi là Thịt Gác Bếp, cũng phải kết hợp giữa Hạt Dổi & Mắc Khén để tạo ra gia vị tẩm ướp đúng phong vị núi rừng Tây Bắc.
