Làng nghề nước mắm Mỹ Thủy

Nước mắm Mỹ Thủy, xã Hải An, huyện Hải Lăng, Quảng Trị từ lâu đã nổi tiếng bởi chất lượng và hương vị đặc trưng của nước màu vàng cam, ai đã thưởng thức một lần thì không thể quên được. Mới đây, làng nghề SX nước mắm Mỹ Thủy được tỉnh công nhận là làng nghề truyền thống hơn 500 năm tuổi.

Kết tinh của cá tươi - muối- thời gian...

• Nguyên liệu chính để làm ra nước mắm nơi đây có màu vàng cam, thơm ngon tê lưỡi là cá nục, cá cơm, cá duội, cá thu. Chọn được cá rồi, bà con mang về tiến hành muối theo tỷ lệ nhất định. Đối với cá nhỏ như cá duội, cá me, cá cơm thì tỷ lệ cá- muối là 4- 1kg, đối với cá lớn như cá trích, cá nục thì tỷ lệ này sẽ là 3-1kg.
• Không có được kỹ thuật này sẽ ảnh hưởng tới chất lượng nước mắm. Tỷ lệ cá- muối trộn với nhau phải đều, không mặn quá hay nhạt quá. Quá mặn thì cá sẽ chậm thủy phân, làm ra nước mắm sẽ kém vị ngọt, ngược lại nếu quá nhạt thì dễ bị hỏng.

Sau khi muối cá hoàn thành sẽ được cho vào thùng chứa như lu, bể. Trên mặt rắc một lớp muối dày, thường gọi là muối mặt, sau đó bắt đầu gài nén vừa giữ cá mau chín vừa đảm bảo vệ sinh. Dùng các thanh gỗ, đá chèn lên mặt lu làm cho khối cá chìm dưới nước muối, kích thích sự lên men mau chín cá.

Đây là quá trình chủ yếu tạo ra hương vị nước mắm và tạo nên một lớp lọc tự nhiên để thu dần nước mắm chín trước nổi lên trên mặt lớp gài nén. Quá trình lên men cá muối trong thời gian từ 6 tháng đến 1 năm, cho đến khi lu cá chín đều bắt đầu lọc nước mắm. Công đoạn này dân địa phương gọi làm chợp.

Sau khi muối cá chín, việc lọc nước mắm cũng được chọn thời điểm thích hợp, thường diễn ra vào ban đêm để tránh ruồi nhặng. Dụng cụ lọc phải sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh. Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt những nguyên tắc trong việc muối cá, lọc nước mắm cộng thêm bí quyết gia truyền đã khiến cho nước mắm Mỹ Thủy có mùi thơm với vị ngọt đặc trưng không thể có ở nơi khác. Giọt nước mắm mang màu vàng cam thơm ngon của Mỹ Thuỷ là sự kết tinh của cá tươi- muối- thời gian và bí quyết gia truyền.