Sách - Người đàn bà trong cồn cát ( Kōbō Abe )

[{"t":"Sách - Người đàn bà trong cồn cát ( Kōbō Abe )\nTên Sách:Người Đàn Bà Trong Cồn Cát\nTác giả:Kōbō Abe\nDịch giả:Nguyễn Tuấn Khanh\nSố trang:280\nLoại bìa:Bìa Mềm\nNgày phát hành:02/2021\nNgười đàn bà trong cồn cát hay là Địa ngục của nỗi cô đơn\nTrọng Quách\n\nNăm 1962, Nhật Bản đang trong giai đoạn tái thiết sau Thế Chiến II. Nhìn từ góc độ lịch sử, giai đoạn này, cụ thể là từ sau Hiệp ước San Francisco (1951), Nhật Bản bắt đầu chuyển mình mạnh mẽ. Tuy nhiên, tiểu thuyết “Người đàn bà trong cồn cát” của Kobo Abe lại vạch ra một hiện thực khác của Nhật Bản bấy giờ: đang khi đời sống kinh tế của người Nhật đang được tái thiết mạnh mẽ thì đời sống nội tâm của người Nhật lại xuống cấp trầm trọng. Người Nhật, đại diện là nhân vật Niki Jumpei, bắt đầu rơi vào địa ngục của nỗi cô đơn.\n\nNiki Jumpei, 31 tuổi, có sở thích nghiên cứu cát sỏi và tìm hiểu các loại côn trùng. Với anh, việc quan tâm đến cát sỏi và côn trùng “chẳng qua vì anh muốn xa lánh, dù chỉ dăm ngày, cái cảnh sống nặng nề trách nhiệm và nhàm chán tại thành phố” (tr. 58). Anh đã bỏ lại nơi anh sống, lui đến một vùng đầy cát, cốt để chạy trốn cuộc sống, nhưng rốt cuộc, anh lại rơi vào một tình trạng, mãi sau này anh mới nhận ra, đó là địa ngục của sự cô đơn.\n\n“Địa ngục của nỗi cô đơn” vốn là tên một bức tranh mà Niki đã vô tình xem được trong những tháng ngày bị giam hãm tại cồn cát (tr. 237). Bức tranh ấy mô tả một người đàn ông trôi vật vờ giữa không trung, lạc lõng giữa những hồn ma bóng quỷ. Từ địa ngục cô đơn trong bức tranh, anh liên tưởng đến chính hoàn cảnh của mình. Các kế hoạch trong đời này lặp đi lặp lại cách nhàm chán như những viên gạch vốn đã khuôn hình cho cuộc sống của anh, nhưng thực tế lại là những cồn cát, khi thấm nước lại cứng như và hơn cả gạch, giam hãm anh, cô đơn và vật vờ.\n\nTrong những tháng ngày sống trong cồn cát, tức sống trong nỗi cô đơn của riêng mình, anh không thể nào liên lạc được với thế giới bên ngoài, không kết nối được dân làng ở cồn cát này. Thậm chí, anh dường như không được chút gì rõ ràng trong mối quan hệ giữa anh với người phụ nữ sống chung với anh trong hang cát. Một đêm nọ, sau nhiều toan tính, anh đã leo lên được khỏi hang cát ấy, đã chạy được rất xa; tưởng chừng như anh đã thoát khỏi chốn địa ngục ấy, nhưng thực ra, anh lại sa lầy vào bãi cát lún: một lần nữa, anh lại chạy trốn cuộc đời và một lần nữa, cuộc đời lại đặt bẫy anh.\n\nNhưng cớ sự nào khiến anh sa vào chốn hỏa hào ấy? Chính anh nhận ra, bản thân đã hiểu được giai điệu bài “Điệu buồn của tấm vé khứ hồi”; vì cuộc sống trước kia của anh có vẻ là một cuộc sống an vững; nhưng thực ra, bản thân đã đánh mất tấm vé khứ hồi của cuộc đời. “Gót chân của những người này [chỉ có tấm vé một lần đi] mỏng manh đến độ khi giẫm phải một hòn sỏi, họ thét lên. […] Tấm vé một chiều là một cuộc sống thiếu mạch lạc mà gạch nối giữa hôm qua và hôm nay, hôm nay và ngày mai đã bị đứt quãng” (tr. 178). Anh đã chạy trốn cuộc sống nặng nề và nhàm chán khi lao mình vào cồn cát tìm côn trùng; nhưng anh lại chưa từng một lần nghĩ đến việc bằng cách nào quay trở về cuộc sống ấy. Cuộc đời này, ta vốn không thoát khỏi được; ta chỉ có thể giả vờ bịt mắt, bịt tai, bịt miệng để nghỉ ngơi trong chốc lát; ta vẫn phải quay về với nó và đối mặt với nó.\n\nĐối mặt với cuộc sống là cách thức thoát thân hữu hiệu nhất, không phải khỏi cuộc đời, nhưng khỏi địa ngục của sự cô đơn. Điều này mãi sau Niki mới nhận ra. Một trong những nỗ lực để thoát khỏi địa ngục ấy là việc anh đặt một cái bẫy quạ, mong khi bẫy được con nào, anh sẽ dùng nó để đưa thư ra thế giới bên ngoài. Anh gọi cái bẫy ấy là “Hy vọng”. Nhưng như cuộc đời vẫn khiêu khích con người, cái bẫy ấy chỉ gieo rắc sự thất vọng: anh không bẫy được con quạ nào. Lần này, anh không chạy trốn, nhưng đối mặt với sự thất vọng của “Hy vọng”: anh đến kiểm tra cái bẫy thì phát hiện ra nó không bẫy được quạ nhưng lại chứa được nước thoát ra từ đâu đó trong các thành cát khô cháy. Và lần đầu tiên anh cười sung sướng. “Sự thực là anh vẫn còn ở dưới đáy hố như bấy nay, nhưng anh cảm thấy mình đã trèo lên tới đỉnh một ngọn tháp, cao ngất” (tr. 268).\n\n“Địa ngục của sự cô đơn”, “Điệu buồn của tấm vé khứ hồi” và “Hy vọng”, với tôi, là ba từ khóa quan trọng nhất để hiểu được thông điệp của quyển “Người đàn bà trong cồn cát”. Đó chính là ba trạng thái trong hiện thực đời sống của người Nhật giai đoạn tái thiết hậu chiến; nhưng cũng chính là ba trạng thái trong con người hiện đại hôm nay. Lạc giữa một thế giới công nghiệp với mọi thứ đang lặp đi lặp lại cách nhàm chán, con người sẽ lựa chọn gì: chạy trốn vào cô đơn và chỉ mua tấm vé một chiều, hay đối mặt với chính cuộc sống ấy?"}]